Aan de VUB is vorige week actie gevoerd uit protest tegen enkele mogelijke ontwikkelingen op basis van een intussen beruchte Europese verklaring: de Bologna-verklaring.

De Bologna-verklaring is op zich een weinig zeggende (en erg korte) tekst. Het kadert in een Europese eenmaking van het hoger onderwijs. Een belangrijk gevaar daarbij is de afbouw van de beperkte democratisering van het onderwijs die we vandaag kennen. Een aantal gevaren zijn o.a. de volgende:
* Door de tweedeling tussen bachelors en masters (een omvorming van het huidige systeem van kandidaturen en licenties) kan er een systeem komen waarbij een groot deel van de studenten na het bachelor-diploma (na drie jaar) noodgedwongen zou moeten afhaken omdat ze een eventueel ingangsexamen niet doorstaan of omdat ze de financiele beperkingen niet kunnen dragen. Zo circuleert het idee om bij de 'master'-opleiding de studenten te laten opdraaien voor de reële kost van het onderwijs: m.a.w. een bijzonder hoog inschrijvingsgeld.
* Daarnaast bestaat het gevaar van de beperking van het aantal richtingen in de verschillende uniefs. Net zoals de plannen-Dillemans verwijst de Bologna-verklaring naar de mobiliteit van de studenten. Welke conclusies zullen daar uit getrokken worden? Dat we als studenten maar van de ene unief naar de andere moeten gaan naargelang het vak dat we die dag krijgen? Dit kan dus een aantal nadelen omvatten zoals het afbouwen van kleinere uniefs.

In het algemeen houdt de Bologna-verklaring in dat er een aanpassing van het onderwijs moet komen met het oog op de Europese vrije markt. Uiteraard zijn we niet tegen Europese eenmaking van diploma's en dergelijke, maar nu is het in de Bologna-verklaring vooral gericht op een aanpassing aan het project van de EU: een liberale unie in het belang van de multinationals en dergelijke. En dat vormt een gevaar voor ons onderwijs!

Aan de VUB zijn de studenten in actie gekomen tegen de gevaren van de Bolognaverklaring. Daartoe werd het rectoraat bezet. Er worden verdere acties gepland. Op 20 maart was er bvb. in Gent een vergadering met vertegenwoordigers van de VUB samen met vertegenwoordigers van studenten aan de RUG. Twee Brusselse studenten (waaronder een ALS-lid) kwamen er hun acties toelichten.

Met de ALS ondersteunen we de acies aan de VUB volledig en zijn er actief in betrokken. We vinden het belangrijk dat de acties breder worden dan de VUB. Daartoe vinden we het belangrijk dat er een nationale vergadering komt op donderdag 1 maart (16u00 aan de VUB) om nationale acties te plannen.

In de loop van deze week zullen we hier een uitgebreider artikel publiceren van een ALS-lid van de VUB.

Beste,

Zoals u wellicht vernomen heeft, raakte de discussie over de Bologna-verklaring vorige week in een stroomversnelling. Twee dagen lang werd het administratieve centrum van de Vrije Universiteit Brussel bezet door de studenten. Vorige woensdag was er eveneens een studentenstaking en een bezetting van de twee grootste leslokalencomplexen (gebouwen B en C). Met resultaat: donderdagmiddag ondertekende rector Van Camp een gemeenschappelijke verklaring waarin de voornaamste bezorgdheden en eisen van de studenten worden geformuleerd. Donderdagavond werd ook een delegatie ontvangen door de Minister van Onderwijs.

De bezetting werd opgeheven, de actie gaat echter door.

De Bologna-verklaring beoogt de creatie van een Europese onderwijsmarkt. De studenten van de VUB keren zich echter niet af van de idee van een Europese onderwijsruimte. Wij wensen graag te discussiëren over de toekomst van het hoger onderwijs, maar niet op basis van de nu voorliggende Bologna-verklaring. De implementatie ervan dreigt immers ernstige gevolgen met zich mee te brengen inzake de financiering en de eigenheid van de verschillende onderwijsinstellingen. De bachelor-master structuur die naar voor wordt geschoven is een exacte kopie van het Angelsaksisch model dat mensen na drie jaar moet klaarstomen voor de arbeidsmarkt. Deze logica staat haaks op de idee van verdere democratisering van kennis en onderwijs. De gesprekken op Europees niveau over de hervorming van het hoger onderwijs bieden ons inziens een unieke gelegenheid om die eis tot verdere democratisering op de agenda te plaatsen. Zonder een gemeenschappelijke verklaring hierover kan immers van een 'sociaal' Europa geen sprake zijn.

Mogen wij u vragen deze kwestie dringend te bespreken en bij interesse ons te contacteren. Graag verschaffen wij u bijkomende informatie of komen we met een delegatie bij u langs. Wij zijn ook nog steeds op zoek naar namen, e-mail adressen, tel- en faxnrs. van zoveel mogelijk studentenvertegenwoordigers. Jullie zouden ons dus een dienst kunnen bewijzen indien jullie ons zoveel mogelijk dergelijke gegevens zouden willen bezorgen.

Met vriendelijke groeten,

Het Brussels StudentenGenootschap GTGV

m.b. het Comité ter Bevrijding van het Bologna-juk

Contact: bsggtgv@vub.ac.be

Gemeenschappelijke verklaring van de studenten en de academische overheid van de Vrije Universiteit Brussel m.b.t. de Bologna-verklaring.

De harmonisering van het hoger onderwijs in Europa, waarvoor in de Bologna-verklaring wordt gepleit, mag niet leiden tot een vervlakking. Er is nu eenmaal een diversiteit van universitaire tradities in Europa en het zou verkeerd zijn om zich tegen een dergelijke rijkdom te keren.

Een van de voorlopers van de Verklaring van Bologna, met name het voorstel van Europees Memorandum over het Hoger Onderwijs, had een zuiver economische grondslag en werd daarom - onder andere in Vlaanderen - verworpen. De VUB blijft bij haar standpunt van toen, dat het sturen van het onderwijs uit louter economische motieven als onaanvaardbaar bestempelde, zoals ook voor de Bologna-verklaring geldt.

De Verklaring van Bologna zelf is een uitermate beknopte intentieverklaring die enorme gevolgen voor het universitair onderwijs zal hebben. Het is daarom ongehoord dat die verklaring door ministers werd getekend zonder de minste raadpleging van de rechtstreeks betrokkenen. Ten gevolge van die handelswijze stelt men het nu voor alsof er enkel concrete uitvoeringen moeten worden besproken, terwijl er nog geen eensgezindheid is over de aard en de functie van het hoger onderwijs. De discussie over de toepassing van Bologna wordt dan ook doorkruist door een discussie over de aard van de universiteiten, die eerder had moeten plaatsvinden.

De studenten en de academische overheid van de VUB houden eraan, de volgende principes uit hun visie op het universitair onderwijs te beklemtonen.

· Er heeft in België een beperkte democratisering van het hoger onderwijs plaatsgevonden. De Verklaring van Bologna mag niet worden aangegrepen om deze bescheiden verwezenlijking terug te dringen. Dit betekent dat de toegang tot het universitair onderwijs, voor een periode gelijk aan de vereisten voor de huidige licentiaats- en andere titels en onder minstens even billijke financiële voorwaarden als vandaag, moet worden gewaarborgd. Dit betekent ook dat de VUB zich tegen een de facto verlenging van de studieduur kant. In het kader van democratisering van het onderwijs eisen wij dat voor de academische opleidingen een gegarandeerde doorstroming tussen de 2 cycli blijft bestaan, zoals vandaag het geval is.

· De eigenheid van het eigen universitair onderwijs. Dit betekent niet dat het onderwijs in andere talen dan het Nederlands verworpen wordt, maar wel dat de mogelijkheid van de reguliere universitaire opleidingen in het Nederlands te volgen, gegarandeerd wordt. Dit betekent ook dat het historisch gegroeide levensbeschouwelijke pluralisme van de Vlaamse universiteiten gerespecteerd blijft.

· De onderlinge erkenning door Europese universiteiten en lidstaten van opleidingen en diploma's kan enkel gestoeld worden op een duidelijke definitie van inhoudelijke eindtermen en een gepaste kwaliteitsbewaking. Het is belangrijker te weten wat de verschillende ladingen dekken, dan door de invoering van een uniforme benaming de eventuele verschillen te negeren.

· De academische vrijheid moet gevrijwaard worden door middel van blijvende en voldoende overheidsfinanciering.

· Doorheen de academische 1e cyclus mag geen overwicht bestaan van professioneel gerichte opleidingsonderdelen ten aanzien van de algemeen vormende opleidingsonderdelen.

In het licht van deze verklaring eisen de VUB-studenten uitdrukkelijk - hierin bijgetreden door de academische overheid - dat de studenten zouden worden betrokken bij de aan de gang zijnde discussies over het hoger onderwijs.

De academische overheid zal dit standpunt in de verschillende instanties, die met deze problematiek te maken hebben (VLIR, ERC,...), verdedigen.

Verklaren voor akkoord :

Stijn Peeters
Het Comité ter Bevrijding van het Bologna-Juk

Els Ampe
Het Comité ter Bevrijding van het Bologna-Juk

Geneviève Loveniers
Het Comité ter Bevrijding van het Bologna-Juk

Pieter Dehon
Het Comité ter Bevrijding van het Bologna-Juk.

Voor de academische overheid: Prof. dr. Benjamin Van Camp
Rector VUB

Prof. dr. Rosette S'Jegers
Vice-rector Onderwijs VUB